خاصیت عناب در طب سنتی

خاصیت عناب در طب سنتی

عناب چیست؟

عناب با نام علمی Ziziphus zizyphus که در انگلیسی Jujube معروف شده، ثمر درختی است شبیه به درخت کنار و زیتون، درختچه‌ای است متوسط که ارتفاع آن تا ۱۰ متر نیز می‌رسد. درخت عناب بومی مناطق گرمسیر بوده و برگ‌های کوچک سبزرنگ، بدون کرک و تخم‌مرغی شکل آن در زمستان می‌ریزد.

میوه زیتونی شکل عناب که دارای خواص دارویی بسیار زیادی می‌باشد در ابتدا سبز بوده و پس از رسیدن به رنگ قرمز درآمده و چروک می‌خورد. عناب را «خرمای قرمز» و «خرمای چینی» نیز می‌نامند. با توجه به کشت گستردهٔ عناب، رویشگاه اصلی این درخت به درستی مشخص نیست ولی چنین تصور می‌شود که خاستگاه طبیعی آن باید در آسیای جنوبی مابین لبنان، شمال هندوستان، شبه جزیره کره و جنوب و مرکز چین بوده باشد.

خاصیت عناب تازه

مهمترین خاصیت عناب تازه این است که آرامش‌بخش و ضد بدخلقی است و در طب سنتی چین و کره از انواع حواص عناب به عنوان دارویی که سبب کاهش اضطراب می‌شود و تقویت کننده معده و طحال و سیستم گوارشی است استفاده می‌کنند.

عناب تازه خون را تصفیه و سموم را از بدن دفع می‌کند، سبب روشنی پوست شده و از بروز مشکلات پوستی جلوگیری می‌نماید. در اروپا عناب را به صورت خشک‌ شده یا به صورت آب ‌نبات‌های طعم‌دار همراه با چای میل می‌کنند.

در برخی مناطق از عناب برای تهیهٔ سرکه نیز استفاده می‌شود و در آفریقا از آن کیک هم درست می‌کنند. عناب کنسرو شده و چای با طعم عناب نیز در جهان پر مصرف است، اما در ایران، پاکستان و هندوستان، عناب را بیشتر به صورت خشک شده ‌استفاده می‌کنند.

در منابع طب سنتی ایرانی توصیه به استفاده شربت بسیاری از گیاهان و میوه‌ها به جای خود گیاه یا میوه شده، چرا که خاصیت و فواید گیاه یا میوه پس از تهیه شربت از آن چند برابر می‌شود. این توصیه در مورد عناب هم صدق می‌کند و شربت عناب خواص و فواید بیشتری نسبت به میوه‌ی آن دارد.

فروشگاه اینترنتی نارمشک

طبع عناب سرد است يا گرم؟

طبع عناب سرد است یا گرم؟ ازنظر حکمای طب سنتی ایران طبیعت، طبع یا مزاج عناب سرد و تر به اعتدال است. اما شیخ‌الرئیس طبع عناب تازه را در درجه اول سرد و معتدل در خشکی و تری ذکر کرده است. لذا مصرف زیاد عناب در اشخاص سرد مزاج ممکن است ایجاد عوارض کند، چنین افرادی برای مصرف آن و رهایی از مضرات عناب باید عناب را با مصلحات آن مصرف کنند.

خاصیت عناب در طب سنتی

خواص کلی عناب عبارت است از اعتدال بخشیدن به اخلاط بدن، ملین سینه و احشاء، رفع گرفتگی دستگاه تنفس و صدا، صاف کننده خون و سازندۀ خون و خونساز، تسکین التهاب و تشنگی همچنین عناب دردهای کبد و کلیه و مثانه و مجاری آنها را پاک نموده و التیام می بخشد.

در متون طب سنتی ایرانی عناب منضج اخلاط غلیظ و ملین صدر و احشا و مسهل اخلاط رقیق و رافع خشونت سینه و حلق و صوت که عارض از حرارت باشد است. ضمن اینکه برطرف کننده سرفه و ربو و درد صدر و  مسکن گرمی خون و گرمی و درد کبد و کلیه و مثانه و امراض مقعده و سوزش امعا و معده و برطرف کننده فساد مزاج جگر است.

عناب تازه خونساز، ملین و دارای لعاب بسیار است و سینه را نرم می‌کند، استفاده از مغز میوه عناب در زخم‌ها و بریدگی‌ها سبب سرعت بخشیدن به بهبود آن‌ها می‌شود. عناب همچنین دندان‌ها را در برابر پوسیدگی مقاوم می‌سازد. چای تهیه شده از عناب دارای ماده ضدسرطانی است، این چای باعث ترمیم بافت‌های آسیب دیده و تقویت عضلات می‌شود. از جوشانده برگ عناب برای تسکین گلودرد و از عصاره آن برای درمان آن استفاده می‌شود.

مهمترین خاصیت عناب و از خواص اصلی که برای آن در متون پزشکی ایرانی ذکر شده، این است که عناب پالایشگر طبیعی خون و پاک کننده کبد است و ملین احشا، مسهل اخلاط رقیق و منضج اخلاط غلیظ است و از غلیان خون می‌کاهد.

عناب پاک کننده گیاهی کبد

عناب جزو یکی از چهار میوه یا اربعه الصدریه مؤثر در بیماری‌های ریوی که شامل مویز، انجیر، خرما و عناب است به شمار می‌رود. همچنین عناب صاف کننده خون و مولد خون صالح بوده و برای درد کلیه، مثانه و بیماری‌های کبد هم نافع است، چرا که اصلاح کننده فساد مزاج کبد است، لذا عناب برای کبد چرب هم مناسب است. همچنین افرادی که مبتلا به کهیر، بثورات پوستی یا جوش‌های پوستی هستند می‌توانند از شربت عناب نفع بسیاری ببرند.

حتما بخوانید: خواص و فواید زنجبیل در طب سنتی

کبد در طب سنتی

در دیدگاه طب کالسیک، کبد محل متابولیسم بسیاری از مواد، ذخیره سازی گلیکوژن، خونسازی و تولید نمک‌های صفراوی می‌باشد. در دیدگاه طب سنتی ایران نیز کبد محل خونسازی و یا به عبارتی تولید خون می‌باشد که در واقع منظور از خون، همان اخلاط چهارگانه یعنی صفرا، سودا، خون و بلغم است. در هر دو مکتب، این وظایف بسیار مهم بوده و اختلال هر یک از آنها منجر به ایجاد اختلالات اساسی در عملکرد کل بدن می‌شود. کبد یکی از مهمترین ارگان‌های بدن بوده و بر اساس مبانی طب سنتی ایران یکی از سه عضو اعضای رئیسه بدن است. 

در دیدگاه طب ایرانی، اختلال در عملکرد کبد، باعث به هم ریختن تعادل بین اخلاط چهارگانه و ایجاد سوءمزاجهای مادی مانند سوءمزاج بلغمی، سوداوی، دموی یا صفراوی و یا حتی ایجاد اخلاط سوخته و یا ایجاد اخلاط غیرطبیعی شود، که این حالت‌ها می‌تواند منجر به ایجاد انواع بیماری‌ها در تمام بدن شود.

عناب و درمان غلظت خون

ایا عناب برای غلظت خون مفید است؟ توجه به سلامت کبد دارای اهمیت ویژه‌ای بوده، و بر سلامت کلی بدن اثرگذار است. در طب ایرانی عناب خونساز، صاف کننده خون، مسکن تشنگی، برطرف کننده فساد مزاج کبد و ملین تعریف شده و شربتی که از عناب تهیه می‌شود، بهترین نوشیدنی شستشو دهنده و پاک کننده مجاری است و مواد زائد را از کبد پاکسازی می‌کند، همچنین شربت عناب برای جلوگیری از جوش‌های پوستی و آلرژی‌ها بسیار مفید است.

شربت عناب بهترین نوشیدنی برای فصل بهار و تابستان است، این شربت صاف كنندۀ خون، مسكن التهاب و تشنگى و حدت خون است. مصرف شربت عناب برای افرادی که غلظت خون دارند بسیار مفید است، چرا که این باعث پاکسازی، تقویت و تعدیل مزاج کبد می‌شود.

طریقه مصرف عناب

با تمام این تعاریف و ویژگی‌های بارز عناب، ممکن است بسیاری از افراد تمایلی به مصرف میوه‌ی خشک یا تازه آن نداشته باشند و طعم آن با ذایقه آن‌ها سازگار نباشد، لذا از مصرف عناب صرف نظر کنند و از خواص دارویی شربت عناب هم چشم بپوشند، اما شربت عناب می‌تواند راه‌کار مناسبی برای بهره‌مندی از خواص این میوه شگفت انگیز باشد، شربت عناب بسیار خوش طعم است و خواص دارویی اعجاب انگیزی دارد و شما به سادگی می‌توانید آنرا در خانه تهیه کنید یا شربت عناب را به صورت آماده سفارش داده و خرید کنید، برای خرید اینترنتی شربت عناب اینجا ضربه بزنید.

عرق عناب

خواص عرق عناب عبارت است از اعتدال بخشیدن به اخلاط بدن، ملین سینه و احشاء، رفع گرفتگی دستگاه تنفس و صدا، صاف کننده خون و سازندۀ خون و خونساز، همچنین عرق عناب باعث تسکین التهاب و تشنگی شده و سموم کبد و کلیه و مثانه و مجاری آنها را پاک نموده و دردهای آن‌ها را التیام می‌بخشد. عرق عناب عرق گیاهی تصفیه کننده خون و پالایشگر طبیعی خون است و مسهل اخلاط رقیق و منضج اخلاط غلیظ است و از غلیان خون می‌کاهد.

طرز تهیه شربت عناب تازه

برای تهیه شربت عناب لازم است که ابتدا به مقدار دلخواه از عناب تازه و نرم امسال را تمیز شسته و به اندازه ۴ تا ۱۰ برابر عناب آب اضافه کنید،برای حدود هشتصد گرم عناب، حداقل چهار لیتر آب را داخل قابلمه ریخته و عناب ها را در آن بجوشانید پس از اینکه عناب ها نرم شدند و کاملا پخته شدند، با پشت کفگیر آنها را له کرده و خوب بهم بزنید، حالا عناب‌های پخته شده را از صافی یا آبکش عبور دهید، پس از صاف کردن عناب‌های پخته شده باید با هم وزنش شکر سفید مخلوط کنید، برای این مقدار عناب حداقل دو یا سه کیلو گرم شکر کافیست.

بعد از اضافه کردن شکر دوباره بجوشانید تا به قوام شربت برسد. زمانیکه مایع صاف شده را برای بار دوم میجوشانید توجه کنید که زمان زیادی روی حرارت نماند تا بیش از اندازه غلیظ و سفت نشود، بهتر است فقط چند دقیقه روی حرارت قرار دهید در حدی که فقط شکر در آن حل شود و به قوام شربت برشد. پس از سرد شدن، شربت را داخل ظروف شیشه‌ای ریخته و در یخچال نگهداری کنید و هنگام مصرف نصف استکان را در یک لیوان آب حل کرده و نوش جان کنید.

نظرات بازدیدکنندگان