خواص نخود و طرز تهیه نخودآب

خواص نخود و طرز تهیه نخودآب

نُخود یا نَخود در انگلیسی Chickpea با نام علمی Cicer arietinum از دانه‌های خوراکی است. گیاه نخود، گیاهی یکساله و بوته‌ای کوتاه از خانواده حبوبات است که بلندی بوته آن به حدود ۳۰ سانتی‌متر می‌رسد. ساقه این گیاه پوشیده از تارهای غده‌ای است. شاخه‌ها نازک، برگ‌های ریز آن مرکب از ۱۳ تا ۱۷ برگچه کوچک و دندانه‌دار و گل‌ها سپید می‌باشد. نخود، نخود فرنگی و عدس، به‌صورت یک‌سال در میان و چرخشی با گندم و جو در یک زمین زراعتی کشت می‌شوند. این حالت چرخشی، باعث تقویت و تجدید نیتروژن (ازُت) خاک می‌شود و دیگر نیازی به استفاده از کودهای نیتروژن‌دار (ازته) نخواهد بود. متأسفانه با افزایش مصرف غذاهای خارجی و فست‌فود، مصرف این ماده غذایی در حال حذف شدن از سفره غذایی مردم کشور است.

خواص نخود در طب سنتی ایرانی

نوع بری یا بیابانی آن که کمتر استفاده می‌شود: پاک‌کننده و بازکننده انسداد جگر، طحال و کلیه، پاک‌کننده زخم‌های چرکی و قوبا (بیماری پوستی که از اگزما شروع و به پسوریازیس می‌رسد)، نرم‌کننده ورم‌های بناگوش و غدد جنسی، خارج کننده چرک از زخم‌های چرکی و جراحت سرطان (ضماد آن با عسل) است.

نوع بستانی یا نوعی که کشت می‌شود و امروزه بیشتر مورد استفاده است: ملین طبع، مقوی حرارت غریزی و مقوی ریه و کمر، تولیدکننده خون صالح، قابلیت تغذیه زیاد، اشتهاآور، تغذیه‌کننده ریه و معده، اثر غذایی آن در ریه بیشتر از سایر حبوبات می‌باشد. در گرفتگی صدا اگر همراه با تب نباشد، خوردن آن با شیر و در صورت وجود تب با آب مفید می‌باشد. 

طبع نخود گرم است یا سرد؟

نخود را در عربی حمص، در ترکی بولچاق و به هندی چنه گویند، نخود دارای مزاج یا طبیعت گرم و خشک است و برای تقویت بنیه یکی از بهترین حبوبات است، نخود در غذاهای مختلف و متنوع سفره‌ی ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته و دارد و مصرف آن برای همه سنین توصیه می‌گردد. نخود با داشتن طبع گرم و خشک مولد یا تولید کننده ریاح و نفخ است و آشامیدن آب بعد از خوردن آن بسیار مضر است.

نخودآب غذایی مفید برای بدن‌های ضعیف

یکی از اشکال تهیه غذا از نخود، غذایی است که به نخودآب معروف است. شوربا که در قدیم و نزد اطباء نخودآب یا آبگوشت بوده، نيكوترين غذا است و عبارت است از گوشت كه در آب زیاد بپزند و بهتر است با پیاز پخته شود تا مانع نفخ شود و قوه باه را برانگيزد. این غذا ضمن آن که مقوی بدن‌های ضعیف و تقویت کننده نیروی جنسی است، در تحلیل ریاح نیز اثر مفیدی دارد. نخوداب به عنوان منضج بلغم نیز مورد استفاده اطباء قرار می‌گیرد. البته برای این منظور باید حداقل چهار روز و حداکثر دوازده روز مصرف شود. افرادی که مزاج گرم و خشک دارند و در بدنشان صفرا زیاد تولید می‌شود باید این غذا را با سِکباج میل کنند. این غذا برای بیماری‌های کلیه و مثانه هم بسیار مفید است، در صورت نیاز می توان نخوداب را با گوشت نیز تهیه کرد که در این صورت به آن «نخوداب مُلَحَّم» گفته می‌شود.

فروشگاه اینترنتی نارمشک

روش تهیه نخودآب ساده

برای تهیه غذا با نخود بدون گوشت می‌توان نخودآب را به صورت ساده هم طبخ کرد، این غذا جایگزین خوبی برای گوشت قرمز است. بنابراین کسانی که از رژیم‌های بدون گوشت قرمز استفاده می‌کنند، یا مایل هستند برای مدتی از گوشت در سبدغذایی استفاده نکنند می‌توانند از نخودآب بدون گوشت استفاده کنند.

نخود: ۶۰۰ گرم

پیاز کوچک: یک عدد
روغن بادام: یک قاشق غذاخوری
نمک: به مقدار کم
زیره سیاه: یک قاشق چای خوری
قرنفل: ۳ عدد

* مجموع مواد را در مقدار کافی آب بجوشانید تا نخودها پخته و مانند حلیم مُهَرّا و خوب پخته شود و کاملاً لعاب دار شود.

کلیک کنید و خواص بی‌نظیر شربت عناب را بخوانید.

طرز تهیه نخود آب با گوشت «نخوداب مُلَحَّم»

- نخود: ۶۰۰ گرم
- گوشت گوسفند جوان یا جوجه مرغ به قدر دلخواه
- برنج: ۶۰ گرم
- زعفران ساییده شده: نیم مثقال
- دارچین قلم: ۲۵ گرم
- نمک: به قدر کافی

ابتدا نخود را با مقدار کافی آب و گوشت بپزند تا کاملا پخته شود. سپس گوشت را از نخود جدا کنند و نخود را دوباره بپزند تا عصاره غلیظی به دست آید، آن را صاف کنند. دوباره گوشت را داخل کنند و با برنج بپزند تا گوشت مهرا و برنج له شود (مثل شیربرنج). در این وقت زعفران و دارچین و نمک را اضافه کنند و بگذارند چند جوش دیگر بخورد، سپس آن را میل کنند.

توضیح: ممکن است بعضی از بیماران با مصرف نخوداب به جای غذای روزانه، به اندازه کافی سیر نشوند یا تاب نیاورند. در این صورت می توانند نخوداب را با نان میل کنند.
نکته: مداومت بر مصرف این غذا یا مصرف آن به‌قصد درمان نیاز به مشورت با درمانگر مجرب دارد.


منبع: کتاب جوش و غرور جوانی
نوشته استاد محمد عبادیانی

نظرات بازدیدکنندگان