طبع و خواص سکنجبین

طبع و خواص سکنجبین

طبع و خواص سکنجبین

می‌توانید در این مطلب موارد زیر را بخوانید:

  • شربت سکنجبین چیست
  • فواید و خواص سکنجبین
  • سکنجبین با کاهو
  • سکنجبین مصلح چیست
  • مضرات سکنجبین
  • انواع سکنجبین
  • چگونه شربت سکنجبین درست کنیم
  • طرز تهیه سکنجبین ساده
  • طرز تهیه شربت سکنجبین با شکر

سکنجبین عربی شده‌ی سکنگبین و مرکب است از سِک به معنی سرکه و اَنگُبین به معنی شهد، این ترکیب در زمان‌های گذشته به روش‌های مختلفی تهیه می‌شده اما در حال حاضر به‌ جای شهد از قند یا شکر سفید استفاده می‌کنند.

شربت‌های اصیل و طبی ایرانی ​جایگزین مناسبی برای انواع نوشابه‌های امروزی یا دیگر نوشیدنی‌های صنعتی هستند، این شربت‌ها علاه بر طعم خوب و گوارا سرشار از خاصیت و فواید بیشماری برای سلامتی هستند. شربت در کتب طب سنتی ایران اینگونه تعریف شده: آب میوه‌ها و یا داروها و گلهای تر و خشک که در آب خیسانیده و جوشانیده با شکر و یا عسل قوام بیاورند را شربت گویند.

سکنجبین نوعی "اکسیر گیاهی" یا شربت جادویی خوش طعم و گوارا است.

برخی از شربت‌های معروف چون شربت غوره، شربت سکنجبین، شربت زوفا، شربت تمرهندی، شربت جلاب، شربت بادرنجبویه، شربت بیدمشک، شربت بنفشه، شربت نعناع، شربت نیلوفر، شربت گل گاوزبان، شربت خشخاش، شربت عناب و شربت صندل دارای مصارف پزشکی و درمانی هستند.

سكنجبين چیست

ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ‌ﻫﺎ از اﺷﻜﺎل ﻣﻬﻢ دارویی در ﻃﺐ سنتی اﻳﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ از ﺳﺮﻛﻪ و ﻋﺴﻞ ﻳﺎ ﺷﻜﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺟﺰای ﭘﺎﻳﻪ و اﻧﻮاع اﺟﺰای اﻓﺰودنی دﻳﮕﺮ در ﺗﻬﻴﻪ آن اﺳﺘﻔﺎده می‌شده است. اﻳﻦ ﻓﺮآورده از ﻣﻨﻈﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺐ سنتی دارای ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻓﺮاوانی در ﺣﻔﻆ ﺻـﺤﺖ اﻧﺴﺎن و درﻣﺎن ﺑﻴﻤﺎری‌ها اﺳﺖ.

سکنجبین عربی شده واژه پارسی سكنگبين است، اين واژه از دو كلمه «سِک» به معنای سركه و «انگبين» بـه معنای شهد یا عسل تركيب شده كه نشان دهنده نوع ترکیب‌های پايه مورد استفاده در ساخت انواع سکنجبین است. یعنی در اصل سکنجبین با عسل و یا شهد درست می‌شده و گاهی با اضافه کردن اجزای دیگر مانند عناب، آلبالو، پیاز عنصل، افتیمون و ... آن را تهیه می‌کردند.

در کتب حکما تا هزار و دویست و شصت نوع سکنجبین ذکر شده است.

همچنین در منابع مستند طب ایرانی از ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺮاب سرکه یا شربت سرکه یاد شده است. به این معنی که سکنجبین یک نوع شکل دارویی مایع تهیه شده از سرکه است که در فرآیند تهیه انواع شربت به عنوان جزء پایه مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در یونان ﻗﺪﻳﻢ ﺑﻪ ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ "اودرﻣﺎلی" گفته می‌ﺷﺪه و نوعی از آن که اختصاصا از ﺳﺮﻛﻪ و ﻋﺴﻞ ﺳﺎﺧﺘﻪ می‌شده به "اﻛﺴﻮﻣﺎلی" ﻣﻌﺮوف ﺑﻮده و به نظر می‌رسد که واژه "Oxymel" که اﻣﺮوزه در زﺑﺎن انگلیسی ﺑﺮای نامیدن سکنجبین به کار می‌رود از این واژه گرفته شده باشد.

در برخی از منابع فيثاغورث به عنوان اولين سازنده و پايه‌گذار شربت سکنجبین معرفی شده است.

فواید شربت سكنجبین

از دﻳﺪﮔﺎه ﺣﻜﻤﺎی ﻃﺐ سنتی، ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﺻﺤﺖ و سلامت ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ و از دﻳﺪﮔﺎه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺬﻛﻮر ﻧﻮع ﺳﺎده سکنجبین ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﺑﺪن‌ها اﺳﺖ و ﻋﻨﻮان ﻣﻮاﻓﻖ ﺟﻤﻴﻊ اﻣﺰﺟﻪ یا موافق و متناسب با تمام مزاج‌ها به آن داده ﺷﺪه اﺳﺖ. این اکسیر گیاهی دافع صفراست و صفرای اضافی بدن را خارج می‌کند، سکنجبین از عسل و سرکه ساخته می‌شود که نفوذ غذا را به سلول‌های بدن افزایش می‌دهد.

شيخ الرييس ابوعلی سينا سکنجبین را دستاورد حکمای پارسی می‌داند كه از اين طريق به يونانی‌ها رسيده است.

عمده خاصیت سكنجبين ساده، درمان بيماری‌های با غلبه گرمی و خصوصاً غلبه گرمی و خشكی است. همچنين در مورد اثرات عمومی سكنجبين‌ اشاره شده كه تشنگی را برطرف می‌كند، باعث سكون صفرا می‌شود، كام و دهان را مرطوب نگه می‌دارد و گرفتگی‌ها داخلی را باز كرده، اخلاط رقيق را توسط ادرار از رگها بيرون می‌كند و چه بسا می‌تواند طبع را نرم و باعث اسهال شود.

اگر سکنجبین با تخم کاسنی و کمی گلاب مخلوط شود، نوشیدنی پرفایده‌تری خواهد شد، خصوصا برای افرادی که طبع گرم دارند یا کسانی که مبتلا به نفخ هستند منافع زیادی دارد، اما برای مبتلایان به زخم معده توصیه نمی‌شود.

خواص طبی سكنجبين

شربت سکنجبین یک داروی مُفَتح سدد است، یعنی گشاینده‌ی گرفتگی‌ها یا داروی بازکننده عروق بدن است. سکنجبین یک داروی مُقطع اخلاط لزجی است که به سطح و جدار مجاری بدن می‌چسبد و اسباب انواع گرفتگی‌ها و غیره را فراهم می‌کنند، یعنی سکنجبین دارای قدرت تکه تکه کردن (تقطیع) مواد لزجی است که به سطح و جدار مجاری می چسبند و سبب انسداد مجاری می شوند.

سکنجبین یک داروی مُلطف است، یعنی مواد غلیظ را لطیف می‌کند. شربت سکنجبین یک داروی تغلیظ کننده مواد رقیق است، همچنین سکنجبین یک داروی تسکین دهنده حدت خلط خون و خلط صفرا است و یک فرآورده بسیار موثر در رفع تشنگی به شمار می‌رود. در کسانی که رطوبت از ریه آنها به سختی و با سرفه شدید خارج می‌شود، مصرف سکنجبین یک تسهیل کننده خروج خلط است، البته در این مورد لازم است با پزشک خود مشورت نمایند.

بهتر است سکنجبین را با یخ یا وسیله دیگری مانند یخچال سرد نکرد.

حکیم جرجانی سكنجبين را مولد خون لطيف دانسته و ذكر می‌كند كه سكنجبين خلط‌ها را لطيف و سينه را پاك كرده و گرفتگی کبد و طحال را باز می‌کند. عقيلی خراسانی در ذكر خواص شربت سكنجبين، آن را در ساكن كردن خلط صفرا به خصوص زمانی كه خنک نوشيده شود موثر دانسته و ذكر كرده كه اگر در معده و روده‌ها رطوبتی باشد آن را نضج داده و با اجابت طبع دفع می‌‌كند. همچنين از نظر وی، سكنجبين بسیار موافق كبد است و سده یا گرفتگی کبد را باز می‌کند.

 سکنجبین داروی گشاینده‌ی گرفتگی‌ها یا داروی بازکننده عروق بدن است.

خواص سكنجبين در بهار

حکیم عقيلی خراسانی از برجسته‌ترین علمای طب ایرانی یکی از تدابير حفظ تندرستی در بهار را خوردن سكنجبين می‌داند. محمد بن زکریای رازی هدف استفاده از سکنجبین را چنین ذکر کرده: يكی رفع تشنگی و ايجاد سردی و ديگر تلطيف مزاج و تقطيع اخلاط و فرونشاندن گرمی و جلای معده به عنوان اموری كه در حفظ صحت انسان نقش مهمی دارند.

همچنين وی در رساله اختصاصی كه در آن فوايد شربت سكنجبين را بيان كرده، يكی از مهم‌ترین عوامل حفظ سلامتی را جلوگيری از بسته شدن رگها در بدن می‌داند و براي سكنجبين به جز افعال و خواص اشاره شده خاصيت باز كردن رگها بدون ايجاد گرمی را نيز شرح می‌دهد.

سكنجبين با کاهو

خوراکی‌های سنتی همچنان مورد علاقه بسیاری از ماست. یکی از این خوراکی‌ها سکنجبین است که در گذشته هم مورد توجه حکمای طب سنتی و هم مورد قبول مردم بوده است. اگر از مادربزرگ‌هایتان بپرسید حتما طرز تهیه آن را به خوبی می‌دانند، ما هم در ادامه مطلب طرز تهیه شربت سکنجبین را شرح دادیم.

ترکیب کاهو با سکنجبین نیکوترین اثر را در اعتدال و لینت مزاج دارد.

تجربه‌های گذشته نشان داده که مصرف سکنجبین با کاهو در فصل بهار خواص درمانی بی نظیری دارد و از بروز برخی از بیماری‌ها جلوگیری می‌کند. کاهو یک سبزی مغذی است و طبیعت سرد و تر آن از خشکی و گرمی مزاج می‌کاهد و ترکیب آن با سکنجبین نیکوترین اثر را در اعتدال و لینت مزاج دارد.

همچنین از منظر طب سنتی ایرانی کاهو جزء مواد غذایی است که علاوه بر خاصیت غذایی خاصیت دارویی نیز دارد. طبیعت یا طبع کاهو نیز سرد و تر است و مصرف زیاد و مداوم آن امکان ابتلا به سوء مزاج سرد و تر را افزایش می‌دهد. برای همین از دوران کهن طبق تجویز حکما برای از بین بردن اثرات سوء کاهو، آن را با سکنجبین ترکیب می‌کردند.

خواص کاهو سکنجبین

  • دفع رطوبت‌های زاید از معده و روده‌
  • اعتدال و لینت مزاج
  • رفع یبوست
  • رفع گرفتگی عروق
  • کاهش حرارت کبد
  • رفع تشنگی
  • رهایی از رخوت و سستی

خواص گیاهان دارویی را از اینجا بخوانید


سکنجبین مصلح چیست

شربت سكنجبين علاوه بر كاربرد مستقيم در حفظ سلامتی يا درمان بيماری‌ها، به عنوان مصلح برخی مفردات مانند رطب، رازيانه، اسطوخدوس و برخی داروهای ديگر نيز مورد استفاده قرار می‌گيرد. بدين ترتيب كه وقتی فرد بيماری به علت نوع بيماری خود نيازمند مصرف داروهای خاصی مانند اسطوخودوس است ممكن است به علت كيفيت گرم خود يـا ساير خصوصيات، برای او عوارضی را ايجاد كند، مصرف همزمان سكنجبين با داروی مذكور به عنوان مصلح آن دارو از بروز عوارض نامطلوب پيشگيری می‌كند.

مضرات سکنجبین

مصرف سكنجبين نيز دارای محدوديت‌هايی است، برای مثال مصرف شربت سکنجبین بر روی برخی مزاج‍ها مانند مزاج اطفال اثر مسهلی از خود نشان می‌دهد و سبب اسهال می‌شود. همچنين مصرف طولانی مدت آن در بيماری‌های سرد اعضايی مانند رحم، معده و تارهای عصبی مضر اسـت و این عوارض در سرد مزاج‌ها بيشتر بوده و با سرعت بیشتری اتفاق می‌افتد.

انواعی از سكنجبين كه مزه ترش آنها غلبه دارد باعث تحريك سرفه شده و به ريه آسيب ميزند، همچنین سکنجبین ترش در برخی افراد که در امعا مشکل دارند ممکن است باعث سحج امعا یا زخم روده شود...

در مضرات سکنجبین غیرترش گفته‌اند مضر کسی است که سرفه دارد و نیز مضر افرادی است که در دستگاه گوارش زخم دارند، همچنین کسانی که مبتلا به بیماری آبله و حصبه یعنی سرخک هستند از مصرف سکنجبین زیان می‌بینند.

طبع و خواص سکنجبین

طرز تهیه انواع سکنجبین

سكنجبين با داشتن دو جزء با كيفيت‌های سرد و گرم، توانايی آن را دارد كه با تغيير در نسبت‌های آن متناسب با هر نوع مزاجی تهيه شود. همچنين می‌توان با افزودن انواع گياهان معطر و خوش‌ طعم همانگونه كه در منابع طبی ذكر شده، انواع متنوعی از اين نوشيدنی را برای ذائقه‌ها و مزاج‌های مختلف تهيه كرد.

در فصل گرم و تابستان توصیه می شود سکنجبین را با آب سرد بنوشند تا تشنگی را تسکین و شدت تب را بشکند.

با عنايت به اين نكته كه بيشتر نوشيدنی‌های رايج در بازار ريشه در فرمولاسيون‌های غيربومی دارند و بيشتر حاوی مواد شيميايیی و محرک بوده و تناسبی با وضعيت جسمی و روحی دوران جوانی ندارند، سكنجين با خواص اعجاب انگیزش، نوشيدنی بسيار مناسبی برای اين دوره سنی است و با توجه به خواص ضد صفرای اين فرآورده، می‌توان از آن در حفظ صحت جوانان بـه خصوص جوانـان گرم مزاج و به خصوص با هدف كاهش آسيب‌های اجتماعی ناشی از جوشش گرمی در اين گروه سنی بهره‌های فراوان برد.

در زمستان و هوای سرد بهتر است سکنجبین را نیم گرم استفاده کرد.

طرز تهیه سکنجبین ساده

ﺟﺰء ﭘﺎﻳﻪ ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﻛﻪ در اﺻﻞ ﻫﻤﺎن ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﺳﺎده اﺳﺖ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از دو ﺟﺰء ﺷﻴﺮﻳﻦ و ترش ساخته می‌شود. روش ﺳﺎﺧﺖ ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﺳﺎده در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺎ ﺣﺪی ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ، ولی ﻣﻌﻤﻮل ﺗﺮﻳﻦ روش ﺳﺎﺧﺖ ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ: اﺑﺘﺪا ﻳﻚ ﺟﺰء ﺳﺮﻛﻪ، دو ﺟﺰء ﻋﺴﻞ و ﭼﻬﺎر ﺟﺰء آب را در ﻳﻚ ﻇﺮف رﻳﺨﺘﻪ و ﺑﺎ ﺣﺮارت ﻣﻼﻳﻢ ﺟﻮﺷﺎﻧﺪه و ﻣﺮﺗﺐ ﻛﻒ آن را ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺣﺠﻢ ﻣﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﻳﻚ ﭼﻬﺎرم ﻳﺎ ﻳﻚ ﭘﻨﺠﻢ ﺣﺠﻢ اوﻟﻴﻪ ﺑﺮﺳﺪ و ﺑﻪ ﻗﻮام ﺑﻴﺎﻳﺪ. ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺴﺒﺖ‌ﻫﺎی ﺳﺮﻛﻪ و ﻋﺴﻞ اﻧﻮاع ﻣﺘﻔﺎوت ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ ﺳﺎده ﺑﺎ ﺧﻮاص ﻣﺘﻔﺎوت ﺗﻬﻴﻪ میﺷﻮد ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﻣﻮﺟﻮد و ﻧﺴﺒﺖ آﻧﻬﺎ میﺗﻮان اﻧﻮاع مختلفی از سکنجبینﻫﺎ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺮد.

با ﺗﻨﻮع در ﻣﻮاد تشکیل دهنده اﺟﺰاي ﭘﺎﻳﻪ سنکنجبین میﺗﻮان سکنجبینﻫﺎی ﻣﺘﻨﻮع ﺑﺎ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوت تهیه کرد. همان طور که گفتیم ﺳﻜﻨﺠﺒﻴﻦ دارای ﻳک ﺟﺰء ﭘﺎیه ﺷﻴﺮﻳﻦ و ﻳک ﺟﺰء ﭘﺎیه ﺗﺮش اﺳﺖ ﻛﻪ میﺗﻮان ﺑﺮاي ﺑﺨﺶ ﺗﺮش، از اﻧﻮاع سرکهﻫﺎی اﻧﮕﻮری، ﺳﺮﻛﻪ ﺳﻴﺐ و ﺳﺎﻳﺮ ﺳﺮﻛﻪﻫﺎ و ﻳﺎ از ﺗﻤﺮ ﻫﻨﺪی، آب ﻟﻴﻤﻮ، آب ﻧﺎرﻧﺞ و ﻏﻴﺮه اﺳﺘﻔﺎده کرد. ﺑﺮاي ﺑﺨﺶ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻧﻴﺰ میﺗﻮان از ﻋﺴﻞ، ﺷﻜﺮ ﺳﺮخ، ﺷﻜﺮ ﺳﻔﻴﺪ و اﻣﺜﺎل آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد.

طرز تهیه سکنجبین با شکر

اما چگونه شربت سکنجبین درست کنیم؟ طرز تهیه سکنجبین با شکر و نعنا خشک به این صورت است که یک لیوان سرکه انگور خانگی را با پنج لیوان شکر و پنج لیوان آب مخلوط کنید، بجوشانید تا به قوام شربت برسد، زمانی که شربت سرد شد، یک دسته کوچک نعناع خشک به این ترکیب اضافه کرده و تا ۲۴ ساعت صبر کنید، سپس شربت را صاف کنید.

به همین راحتی شربت سکنجبین ساده یا سکنجبین خانگی آماده می‌شود، روشی که ذکر شد دستور تهیه سکنجبین عالی و ساده است. خاصیت سکنجبین این است که در رفع انواع تشنگی بسیار مفید است، همچنین تسکین دهنده حرارت،‌ خلط خون و خلط صفرا است و بهترین زمان مصرف شربت سکنجبین فصل بهار و تابستان است.

طرز تهیه سکنجبین عسلی

به طور کلی سکنجبین ساده از ترکیب سرکه و شکر تهیه می‌شود. اما گاهی به جای شکر می‌توان از عسل هم بهره برد. جهت تهیه شربت سکنجبین با عسل به مواد زیر نیاز است: سرکه ۲ لیوان، عسل ۵ لیوان، نعناع خشک یک دسته کوچک و ۴ لیوان آب، در صورت تمایل به افزایش یا کاهش غلظت شربت سکنجبین می‌توانید مقدار آب را کمی کاهش یا افزایش بدهید.

آب و عسل و سرکه را با یکدیگر به خوبی ترکیب کنید و بجوشانید. در حین جوشیدن کف ایجاد شده را جمع کنید. جوشاندن را آنقدر ادامه دهید تا حجم محلول به یک چهارم تا یک پنجم برسد. هر زمان که غلظت سکنجبین به قوام شربت رسید، محصول شما آماده است. آن را به آرامی سرد کنید، یک دسته کوچک نعناع خشک به این ترکیب اضافه کرده و تا ۲۴ ساعت صبر کنید و در محل خنک و دور از نور خورشید نگهداری نمایید.

برای خرید شربت سکنجبین اینجا ضربه بزنید.


طبع و خواص سکنجبین

انواع شربت سکنجبین

علاوه بر سكنجبين ساده، انواع سكنجبين‌های مركب با افزودن انواع متفاوتی از گیاهان دارویی به پايه اصلی يعنی و به منظور حفظ سلامتی و تسریع روند درمانی در متون طب سنتی موجود بوده و هست كه اغلب به نام گياهان افزوده شده بـه پايـه اصلی، خوانده می‌شوند کع عبارتند از سکنجبین ساده، سکنجبین شکری، سکنجبین عسلی، سکنجبین اصولی، افتیمونی، بزوری، سفرجلی، انبرباریس، عنصلی، انجدانی، اترجی، تفاحی، راوندی، رمانی، سکنجبین عنابی و ...

سکنجبین ساده

این نوع از شربت سکنجبین که ماده اصلی تمام سکنجبین‌ها است حاوی شکر و سرکه است. از سکنجبین ساده در درمان تب های گرم و تسکین تشنگی آنها و تفتیح سده ها و از بین بردن بلغم صفرا استفاده می شود.

سکنجبین عسلی

سکنجبین عسلی حاوی عسل و سرکه است. شربت سکنجبین عسلی را در بیماری های بلغمی و تب های کهنه و تقویت معده و کبد و باز کردن گرفتگی‌های آن‌ها به کار می‌برند. شيخ الرئيس درباره سکنجبین، ضمن تأييد نظر جالينوس كه سكنجبين را از بهترين نوشیدنی‌ها می‌داند، اظهار می‌دارد بهترين آشامیدنی در همه مزاج‌ها و سن‌ها برای حفظ صحت سكنجبين است چراکه مجاری باريک را باز می كند و اجازه نمی‌دهد مواد غليظ در آن حبس شود.

سکنجبین اصولی

این قسم از سکنجبین یا اسکنجبین حاوی پوست ریشه کبر، پوست ریشه کرفس، پوست ریشه کاسنی، پوست ریشه رازیانه و امثال اینها است. سکنجبین اصولی را در رابطه با بیماری های کبد و معده استفاده می شود.

سکنجبین افتیمونی

این نوع از سکنجبین حاوی افتیمون و بسفایج است. گرچه بنابر نیاز اقلام دیگری هم به آن اضافه می شود لیکن اصل و اساس در تهیه آن دو مورد یاد شده است. مصرف سکنجبین افتیمونی بیشتر در مواردی که ماءالجبن تجویز می شود داده می‌شود. همچنین این نوع از شکنجبین در بیماری‌های سوداوی نیز کاربرد فراوانی دارد.

سکنجبین بزوری

این نوع سکنجبین حاوی بزوراتی از قبیل تخم کاسنی، تخم رازیانه، تخم انیسون، تخم کشوث، تخم خربزه، تخم خیارین و تخم کرفس است و اقلام دیگر هم بنا به نیاز به آن اضافه می شود. سکنجبین بزوری بیشتر در تب های گرم و مرکب، بیماری استسقا، گرفتگی‌های کبد و طحال، تسکین تشنگی در تب ها و ضعف معده کاربرد دارد.

سکنجبین راسنی

این گونه شربت سکنجبین حاوی راسن است و برای برخی موارد از پوست ریشه بادیان، پوست ریشه کرفس، تخم بادیان و انیسون نیز در تهیه این نوع سکنجبین استفاده می شود. سکنجبین راسنی موارد استفاده زیادی دارد ازجمله در بیماری های قفسه سینه و ریه که ناشی از رطوبت غلیظ و لزج باشد. دردهای مفصلی، تقویت اعضای رئیسه (قلب، کبد، مغز)، حبس خون حیض، شکستن سنگ‌های کلیه و مثانه، تقویت معده و تفتیح سده کبد و طحال کاربرد دارد.

سکنجبین راوندی

این نوع سکنجبین حاوی ریوند چینی است و برای تقویت و کارایی بیشتر از تربد، بسفایج، تخم کاسنی، تخم شاهتره، کشوث، غاریقون و زنجبیل در تهیه آن استفاده می شود. سکنجبین راوندی در درمان یرقان، دردهای کبد ناشی از حرارت و رفع یبوست مفید است.

سکنجبین رمانی

این نوع سکنجبین حاوی آب انار ترش و شیرین و تمرهندی است. سکنجبین رمانی در درمان تب های کهنه و مزمن و همچنین در بیماری های کبد و معده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سکنجبین سفرجلی

این قسم از شربت سکنجبین حاوی آب به است و در درمان بیماری‌های معده که گرمی و حرارت زیاد نداشته باشد بسیار مفید است. همچنین در تحریک اشتها و تقویت معده و بازگشایی گرفتگی کبدی بسیار تأثیرگذار است. سفرجل میوه معطر و زرد و گوارایی است که در فصل پاییز می‌رسد و آنرا آبی و بهی و به و بتازی سفرجل می‌گویند.

سکنجبین عنصلی

شربت سکنجبین عنصلی یا شربت صدری، تشکیل شده از سکنجبین و پیاز گیاه عنصل (اسقیل در مخزن الادویه) است. تاریخچه ذکر این ترکیب دارویی و فواید آن در منابع مستند طب سنتی ایرانی بیش از هزار سال است، این شربت گیاهی یکی از بهترین فرآورده‌های طب سنتی برای بهبود تنگی نفس و کبد چرب است. شربت سکنجبین عنصلی همچنین در درمان بیماری های ریه مانند آسم، سرفه بلغمی و استسقا نیز مفید است.

سکنجبین کَبَری

این گونه از شربت سکنجبین حاوی ریشه کبر است. سکنجبین کبری را در درمان تب های بلغمی و تفتیح سدد کبد و طحال به کار می برند. گیاه کبر با نام علمی Capparis spinosa از گیاهان خودروی فلات ایران است که از کوههای البرز تا جنوب ایران می روید. خاصیت این نوع از سکنجبین این است که در بیماری های کبد بسیار مفید است.

سکنجبین عنابی

یکی از سکنجبین‌های مهم و پرخاصیت، شربت سکنجبین عنابی است که از ترکیب سرکه، عناب، افتیمون، آب، گلاب و قند مقوم تهیه می‌شود. سکنجبین عنابی تصفیه و صاف كننده خون است و در جميع بیماری‌های خلط دم و اخلاط محترقه مفید است. این شربت گیاهی در تسكين حرارت کبد و معده و رفع تشنگی بسیار کار ساز و برطرف کننده عفونت مزمنۀ اخلاط است و در خوشبو كردن بوى دهان بی نهايت سودمند است.

شربت سکنجبین عنابی خواص سکنجبین و عناب را یکجا دارد. خواص کلی آن عبارت است از تصفیه کننده خلط خون، صاف کننده خلط خون و خلط صفرا، برطرف کننده فساد مزاج کبد و فساد خلط خون، کاهش دهنده غلظت خون و پایین آوردنده فشار خون، پاکسازی کننده و تقویت کننده مزاج کبد و... سکنجبین تدبیر شده با عناب بهترین نوشیدنی گیاهی برای فصل بهار و تابستان و کاهش دهنده حساسیت‌های فصلی است و برای درمان غلبه خواب یا خواب زیاد بسیار مفید است.

خرید بهترین مارک روغن کرمانشاهی اصل

منابع:
داروهای آبدست طبیب در مکتب طب ایرانی، استاد محمد عبادیانی
سكنجبين ها در طب سنتی ايران، مجلّه طب سنتی اسلام و ايران، سال ششم، شماره دوم

نظرات بازدیدکنندگان