تفاوت اترج و ترنج و بالنگ

تفاوت اترج و ترنج و بالنگ

بالنگ چيست

بالَنگ، ترنج یا اترج با نام علمی Citrus medica میوه‌ای خوراکی از تیرهٔ مرکبات است. در منابع اصلی و مستند طب سنتی ایرانی این گیاه به بالنگ و ترنج معروف است. اترج را به یونانی مارسیسقا و به سریانی اطروغا و در زبان اهالی مصر ریحان النعنع و به هندی بجوژه می‌گویند.

فرق ترنج و بالنگ

اترج دو گونه است يكی صغير که پوست آن صاف و هموار و نرم است و دو طرف آن باريك که اين نوع را به فارسى ترنج می‌نامند و نوع دوم اترج كبير که پوست آن غير ناهموار و دو طرف آن چندان باريك نيست بلكه طرفی که متصل به شاخه درخت است اندكی پهن‌تر و طرف دوم آن اندكی باريكتر که اين نوع را به فارسي بالنگ می‌نامند.

رنگ پوست هر دو نوع اترج زرد و طلائي و رائحه یا عطر آن نیکو و خوشبو است بخصوص اترج صغیر یا همان ترنج و طعم آن به تلخی نزدیک است. گیاه بالنگ در منابع طب سنتی با نام "اترج کبیر" آمده است. میوه آن را به فارسی "بالنگ" گویند و از نظر گیاه شناسی واریته‌‌ای از بادرنگ است.

طبع یا طبیعت اترج

طبق نظر حکمای طب سنتی ایرانی پوست زرد اترج گرم و خشک است و شحم آن یا به عبارت دیگر قسمت گوشت سفید داخلی متصل به پوست زرد آن در ارقامی که این قسمت شیرین است، سرد و تر است و در ارقامی که این قسمت کمی ترش است سرد و خشک می‌باشد.

فواید و خواص اترج

حکما طب سنتی ایرانی در مورد خواص و فواید اترج چنین آورده‌اند که پوست زرد اترج برای تقویت قلب و دماغ و کبد سرد و معده و احشای داخل شکم مفید است و برای تحلیل بادها و نفخ و کمک به هضم غذا بسیار منفعت دارد، بخصوص مربای اترج، زیرا خوردن قسمت گوشت سفید آن یا به عبارتی میوه آن بسیار ثقیل و سنگین است و دیر هضم و مصرف آن باید به صورت مربا باشد. همچنین دم کرده پوست زرد خشک شده آن مسکن قی صفراوی و جویدن آن خوش بوکننده دهان است.

خواص اترج یا ترنج و بالنگ

طبع پوست و میوه اترج 

پوست زرد آن گرم در اول و خشک در دوم است و بعضی گرم در دوم گفته اند و گوشت آن یعنی اصل میوه آن که در زیر پوست زرد آن است آنچه مغز آن شیرین است سرد و تر در دوم ولیکن بسیار سرد و مرطوب است و آنچه ترش است سرد و خشک در سوم که می‌گویند در اول سرد و تر است و در تری و خشکی معتدل است و مغز ترش آن در آخر دوم سرد و خشک و شیرین آن سرد و تر است و تخم آن در اول سوم گرم و در دوم خشک و برگ و شکوفه آن در آخر دوم گرم و خشک است.


اترجلطیف کننده و صفا بخش روح طبیعی، همچنین لطیف کننده خون از صفرا است و قی صفراوی را تسکین می‌دهد. قطع کننده مره صفرا و سوختگی آن است و مانع ریختن صفرا به معده و روده‌ها می‌شود و جهت خفقان گرم و تقویت کبد و معده و جهت تسکین حرارت اعضای داخلی شکم و تشنگی و اسهال صفراوی و کبدی مفید است همچنین رفع کننده یرقان و کوفتگی است.

برای خرید عرقیات گیاهی کاشان اینجا کلیک کنید.

خواص عرق اترج

مایعی که از تقطیر جوشانده برخی از گیاهان مانند بیدمشک، کاسنی یا همین اترج و ... به دست می‌آید را عرق نامند که جمع آن عرقیات یا عرقیجات است، عرق گیری یکی از شکل‌های استفاده از گیاهان است که اغلب به صورت خوراکی یا دارویی به مصرف می‌رسند و از پرمصرف‌ترین‌ عرقیات گیاهی می‌توان به عرق بهارنارنج، عرق زنیان، عرق اترج، عرق نعناع و گلاب اشاره کرد.

عرق اترج دارای طبیعت گرم است و برای تقویت معده و اعصاب معده نفع بسیاری دارد. همچنین این عرق ضد اسهال و تهوع است و برای رفع عطش و سکسکه نفع بسیار دارد. خوردن عرق اترج یا همان عرق بالنگ برای افرادی که دچار گزیدگی مار و عقرب شده‌اند منفعت دارد چرا که از مفرحات تریاقیه است یعنی اینکه اعصاب را تسکین می‌دهد و پادزهر سموم داخل بدن است.

نظرات بازدیدکنندگان